Księga gości

Wladyslaw Moskal

2008-11-15 00:00:00

Nazwisko Chmiel - jest to stosunkowo popularne nazwisko w rejonie sandomiersko -krasnicko-janowskim, w 2002 r bylo blisko 15000 osob o tym nazwisku w Polsce. Wedlug prof K. Rymuta, pierwszy raz odnotowane zostalo w Polsce w 1369 r. Chmiel, to ktos , kto trudnil sie uprawa chmielu, jednego z podstawowych produktow do warzenia piwa. Ekstrat z szyszek chmielowych uzywa sie do zatrzymywania fermentacji piwa i konserwacji piwa i chmiel nadawaje piwu charakterystyczny gorzki smak. Pierwsze piwa w Polsce warzono ze slodu pszennego i ziol, pozniej warzono juz ze slodu jeczmiennego i chmielu. Piwo bylo podstawowym napojem w karczmach i na bazie piwa, sporzadzano kiedys bardzo popularna polewke piwna. Stad uprawianie chmielu, bylo poplatnym zawodem. A oto przepis na Staropolska polewke piwna. Butelke lub puszka jasnego piwa zagotowac z polowa lyzeczki kminku. 2 zoltka utrzec z 2 duzymi lyzkami cukru /kiedys miodu/ i ucierajac dodac 3-4 lyzki kwasnej smietany. Do utartych zoltek z cukrem i smietana, dodawac mieszajac, po lyzce goracego piwa, nastepnie wlac do piwa, mocno podgrzewajac ale nie gotowac. Do miseczek wlozyc twardy bialy ser pokrojony w kosteczke, zalac ser zupa i przyprawic wedlug uznania cynamonem. Kiedys zageszczano taka zupe pokruszonym chlebem. Ja dodalem ugotowanego makaronu i troche kielbasy pokrojonej na plasterki a pozniej w cienkie paseczki. Goryczke od chmielu mozna korygowac dodatkiem zoltek, cukru, smietany i cynamonu, wtedy zmieni sie smak polewki. Sam smak - to rzecz gustu, jedni polubia, drudzy nie, ale teraz ja wiem, co to jadali moi przodkowie. Pozdrawiam - Wladyslaw

Wladyslaw Moskal

2008-11-13 00:00:00

Nazwisko Pelic i Garbarz. Wg Ksiedza profesora Wilhelma Gaja-Piotrowskiego, tradycyjnie teren Jastkowic, Bakowa i Rudy Jastkowskiej slynal z kusnierstwa. Czerwone kozuchy, ktore wyprawiano kora z wisni; nie boly sie dyszczu ani snigu, zawsze pozostawaly jednakie - a wiec slynely z dobrej jakosci. Dlaczego o tym pisze ? Skoro byla taka tradycja, to powinna sie zachowac w nazwiskach rzemieslnikow takich jak Kusmierz, Kusnierz lub Rymarz. Nazwiska takie wystepuja, ale poza granicami gminy, natomiast na terenie gminy Pysznica, sa dwa jastkowskie nazwiska - Garbarz i Pelic. Nazwisko Garbarz odnotowano juz w Polsce w 1384 r i mimo, ze prof K. Rymut wywodzi je od slowa garbaty, ja uwazam, ze jastkowskie pochodzi od garbowania skory. Nie bylo w lokalnym zwyczju przezywania=nadawania nazwisk zwiazanych z kalectwem, natomiast nazwiska powstale od zawodu, sa bardzo liczne. Nazwisko Pelic, byc moze ma zwiazek z Wegrami, bo czesc Jastkowic, dawniej nazywano Wegry. Wedlug mnie, mogl przybyc z Wegier do Jastkowic kusnierz, specjalizujacy sie w wyrobie kozuchow, ktory mial dokumenty napisane w lacinie, a po lacinie PELLIO to kusnierz. Stad od Pellio, przy zamazanym /o/ mglo ulec zmianie w Pellic i przy zgubieniu jednego /l/, zostalo polskie nazwisko Pelic. Moglo to byc tez nie zmienione, wegierskie nazwisko Pelic, ale powstale w ten sam sposob, jak opisalem powyzej. Nazwisko Pelic mialo w Polsce w 2002 r tylko 156 osob i jest to bardzo rzadkie, stalowowolsko-nizansko-tarnobrzeskie nazwisko i wszyscy w Polsce o tym nazwisku chyba sa krewnymi. Wg Ellis Island database, imigranci o tym nazwisku przyplywajacy do USA przed I Wojna Swiatowa, byli albo z Wegier albo z Jastkowic. Pani Marzeno, jesli Pani jest kuzynka nie zyjacej juz, ale szukajacej kiedys polskich korzeni Diane Justice, bedzie mi milo, jesli przekaze Pani jej dzieciom informacje o pradziadach Pelicach z Jastkowic. Pozdrawiam - Wladyslaw Moskal

Ryszard DRAG

2008-11-13 00:00:00

Dziękuję p.Moskal za odpowiedz na temat pochodzenia nazwiska Drag .... Pozdrawiam.

Wladyslaw Moskal

2008-11-12 00:00:00

Maziarze - po jastkowskiej grupie nazwisk wojow plemiennych i grupie nazwisk zwiazanych z wytopem zelaza z rudy darniowej, istnieje w gminie grupa nazwisk dawnych rzemieslnikow, wykorzystujacych drzewa w puszczy do produkcji mazi = smoly. Mazi produkowanej w maziarniach puszczanskich uzywano do smarowania i uszczelniania statkow rzecznych oraz osi w wozach i mlynach. Niektore produkty maziarn uzywano do impregnowania plotna i drzewa lub uzywano jako leki dla ludzi i zwierzat. Ksiadz Profesor Wilhelm Gaj-Piotrowski wspomina w swoich pracach, ze maziarnie byly waznymi przedsiebiorstwami w lasach krolewskich i sporzadzano ich szczegolowe spisy dla celow podatkowych. Chyba najstarszym nazwiskiem w tej grupie nazwisk jest nazwisko Maslach, pochodzace od slowa maslo = tluszcz, smar. Nazwisko Maslo odnotowano juz w 1103. Podobne nazwisko Maslak, pochodzi od nazwy grzyba. Jedna z moich praprababci byla Ewa Maziarz, a nazwisko Maziarz i Maziarczyk /= syn Maziarza/ wywodzi sie od slowa mazac. Nazwisko Maz odnotowano w 1382 r. Byc moze nazwisko Mazur jest synonimem dla Maziarza. Nazwisko Smola odnotowano w 1391, ale nazwisko Smolik = syn Smoly, odnotowano w 1373, zatem nazwisko Smola musialo powstac przed 1350. Nazwisko Rebisz odnotowane w 1406, pochodzi od rab = wycinanie grzew, wyrab, a to byl pierwszy krok do przygotowania karpiny dla maziarni. Byc moze nazwisko Rebisz powstalo od slowa rabac = zadawac ciosy bronia, wtedy nazwisko to nalezy wiazac z grupa jastkowskich wojow. Nazwisko Dziechciarz , odnotowane w Polsce w 1494 jako Dziekciarz, wskazuje, ze byli oni producentami dziegciu juz w specjalnych maziarniach. Pozdrawiam, Waldek=Wladyslaw Moskal

Wladyslaw Moskal

2008-11-12 00:00:00

Nazwiska Wala i Dolowy. Odpowiadajac czesciowo Panu Robertowi / o nazwisku Chmiel napisze pozniej/, poszerzam grupe nazwisk rzemieslnikow trudniacych sie wytopem zelaza z rudy darniowj o nazwiska Wala i Dolowy. Nazwisko Wala wystepuje w Rudzie Jastkowskiej i w Studziencu. Wg mnie rudnice w Studziencu mogl zalozyc soltys pysznicki Grzegorz Studzienski okolo 1570 r, stad nazwa osady Studzieniec. Do nowej rudnicy w Studziencu mogla przeniesc sie czesc rodziny Wala z Rudy Jastkowskiej. Nazwisko Wala, jest starym nazwiskiem pochodzacym od slowa walic = kruszyc, uderzac. Ktos o takim nazwisku mogl w rudnicy obslugiwac duzy mlot, napedzany kolem mlynskim, a mlotem tym kruszono darniowa rude zelaza. Ja wyobrazam sobie ten mlot jako duzy bal debowy, okuty na dole, podnoszony powrozami okrecajacymi sie na wale kola mlynskiego, ktory zwolniony przez .. Wale, spadal na rude zelaza i kruszyl ja na mial. Prof K. Rymut podaje, ze nazwisko Walak = syn Wali, odnotowano juz w 1482r. Nazwisko Dolowy odnotowano w 1589 i pochodzi od staropolskiego slowa dolowy = znajdujacy sie/pracujacy w dole. Wg mnie Dolowy, to ktos, kto urabial rude zelaza w wykopie = dole. Byc moze nazwisko jest starsze od daty podanej przez Profesora. Panie Robercie, mialem miec na imie Waldek, ale w dniu chrztu, pod bacznym okiem Niemcow, zostalem Wladyslawem. Dla krewnych, kolegow ze szkoly i znajomych w Jastkowicach jestem Waldkiem, ale urzedowo, jestem Wladyslawem. Janusz to imie brata. Pozdrawiam, Waldek=Wladyslaw Moskal

Wladyslaw Moskal

2008-11-10 00:00:00

Nazwiska zlozone - wg prof. K. Rymuta sa z reguly starymi, polskimi nazwiskami. Nazwiska te wskazuja co robil lub zrobil kiedys przodek, jak wygladal, itp. W Ksiedze gosci juz wspomnialem o nazwiskach; - Sudol, ten co przygotowywal suchy dol do zbierania wytopionego zelaza w dymarce, a w innych okolicach ten, co wiedzial jak kopac dol = piwnice na rzepe, buraki, kapuste. - Kosierb, ktos kto produkowal koso-sierp lub uzywal takiego narzedzia w czasie zniw. - Pasztaleniec, to rzeznik, ktory sporzadzal wyroby miesne wiazac je plotnem lnianym. Obecnie opisze nastepne nazwiska z terenu gminy. - Mlodozeniec, czyli mlodo ozeniony. Jest to lokalne, sandomiersko-stalowowolskie nazwisko. Prof K. Rymut podaje, ze nazwisko Mlody odnotowano juz w 1462. Wg mnie nazwisko Mlody zostalo zmienione w bardzo rzadkie, lokalne nazwisko Mudy - z Mlody, poprzez Mludy, do obecnego Mudy. - Polchlopek, nazwisko rzeszowskie odnotowane w 1748. Wg mnie moze to byc starsze nazwisko, a nazywano tak kogos, kto byl niskiego wzrost i drobnej postury, po prostu polowa chlopa. - Siembida, lokalne, nizansko-stalowowolskie nazwisko, powstale od staropolskiego siema = rodzina i bida = bieda. Nazwisko Siema odnotowano juz w 1095 r. Mozna powiedziec, ze Siembida to ktos, kto byl zwiazany z rodzina Bidow i tak zostalo do dzis. - Skoczylas, popularne nazwisko znane od 1424 i nazwisko jednego z moich pradziadow. Kiedys zapisywane jako Skoczy-w-las. Wg mnie, jest to nazwisko bylych lowczych krolewskich z Jastkowic i Zarzecza. - Streciwilk, bardzo lokalne i rzadkie nazwisko, takze jastkowskich lowczych krolewskich. Pochodzi od streczyc = naklaniac, napedzac i wilk = zwierze. Kiedys okrazano w zimie stado wilkow sznurami z czerwonymi wstazkami i wpedzano wilki w miejsce latwe do odstrzalu. Szuby z wilczych futer byly bardzo cennym, cieplym okryciem na zime. - Trzuskot, niezmiernie rzadkie, lokalne nazwisko powstale od staropolskiej nazwy trusz/trus = krolik /przypominam wolanie trus', trus' na krolika/ i kot = zwierze domowe. Nazwisko Trusz znane jest od 1414 r. Wg mnie obecny Trzuskot, to ktos, kto kiedys oswoil tak krolika, ze krolik zachowywal sie jak kot. Chyba wszyscy w okolicy o tym nazwisku pochodza od jednego przodka tak nazwanego i sa krewnymi. Pozdrawiam, Wladyslaw /Waldek/ Moskal

Marzena Campbell

2008-11-07 00:00:00

Mam pytanie do Pana Waldka,skad pochodzi nazwisko Pelic? Pozdrawiam i serdecznie dziekuje.

Robert S Wala

2008-10-29 00:00:00

Witam Panow Waldemara i Wladyslawa Moskal. Mieszkam w US i pochodze z terenow gminy Pysznica. Czytajac ponizsze wpisy, jestem pelen podziwu i uznania dla ogromu wiedzy jaka Panowie Waldemar i Wladyslaw posiadaja. Dziekuje za bardzo interesujaca lekture! Pracuje obecnie nad drzewem genealogicznym mojej rodziny. Meska czesc mojej rodziny (Wala) wywodzi sie ze Studzienca, zenska (Chmiel) z Olszowca. Bardzo Panow prosze o wszelkie informacje dotyczace nazwiska Wala i nazwiska Chmiel. Dziekuje.

Wladyslaw Moskal

2008-10-03 00:00:00

Nazwisko Stepien - wg prof K. Rymuta moze pochodzic od slowa stepa = urzadzenie do tluczenia, ubijania, takze pulapka na niedzwiedzia, takze od stapac = kroczyc, isc. Poniewaz to nazwisko wystepuje w gminie Pysznica, uwazam je za nazwisko rzemieslnicze zwiazane z mlynami na rzece Bukowej. Ktos o tym nazwisku mogl operowac mlynskimi urzadzeniami do ubijania kaszy, tluczenia rudy darniowej lub wyrabiania plotna. Mogl to byc takze ten, kto na malej stepie specjalizowal sie w obrabianiu kaszy jaglanej, grycznej czy jeczmiennej, swiadczac uslugi i dla sasiadow. Mogl to byc takze ktos, kto specjalizowal sie w lapaniu niedzwiedzi w puszczy, przy uzyciu solidnych pulapek. Takze mogl to byc ktos, kto ciezko chodzil albo jezdzil koniem stepa. Jest kilka mozliwosci dlaczego kogos kiedys nazwano Stepien. Bardzo bliskim temu nazwisku jest jastkowskie nazwisko Stupczy, bo stepe nazywano takze stupa. Nazwisko Stepa odnotowano w 1371,Stepien w 1678 zas nazwisko Stupka w 1558. Pozdrawiam - Wladyslaw /Waldek/ Moskal

Wladyslaw Moskal

2008-10-03 00:00:00

Nazwisko Drag - Panie Ryszardzie, zadal mi Pan bardzo ciekawe pytanie. W moim wpisie z 11.III.2008 omawialem nazwiska sredniowiecznych rzemielsnikow ktore wystepuja w gminie Pysznica i w okolicy - Flis, Szkutnik, Chorab, Karnat, Pilat, Pyjor, Tracz. Dzisiaj podaje kilka innych nazwisk, zwiazanych ze splywm Sanem i Wisla dobr z dawnej Puszcy Sandomierskiej. Drag - odnotowane juz w 1398, = drag czyli gruba tyka uzywana przy splywie drzewa,lokalne stalowowolsko-nizanskie nazwisko. Nazwisko to mogl nosic flisak ale i kmiec, ktory byl wysoki, dobrze zbudowany, bo gdyby byl chudy, nazywano by go Tyka. Binduga - wg prof K.Rymuta, to splaw drzewa i tak nazywano kogos, kto to robil, jest to bardzo rzadkie nazwisko w Polsce, wystepujace tez w pow. stalowowolskim. Blat - cos plaskiego i tak nazywano kogos, kto wykonywal plaskie, szczelne powierzchnie pod zboze na statkach i tratwach. Jest to kolbuszowsko-stalowowolsko-krasnickie nazwisko. Byc moze nazwisko to ma korzenie niemieckie i moglo przywedrowac z Gdanska, a pozniej utrwalilo sie wsrod kolbuszowskich meblarzy. Bosak - wg K. Rymuta od 1337 "bosak" - chodzacy boso, wg mnie takze drag z okuciem w ksztalcie szpikulca z hakiem, uzywany w czasie splywu do przyciagania lub odpychania drzewa, a wiec Bosak, to ten co uzywal bosaka. Lata - wg K. Rymuta znane od 1325, od "lata" i "latac" [ litera l z kreseczka] czyli przykrywac dziure w materiale. Wg mnie od gwarowej nazwy"lata" na dluga, waska deske,uzywana kiedys do budowy barek i statkow rzecznycha takze do zbijania drzewa w tratwy. Nazwisko popularne od Niska poprzez lesiste, prawobrzezne powiaty lezace nad Sanem. Zatem Pana nazwisko jest starym nazwiskiem, starszym niz wioski ktore Pan wymienia i wskazuje czym Pana przodkowie zajmowali sie kilkaset lat temu. Pozdrawiam - Wladyslaw /Waldek/ Moskal

Zobacz także

BIP

epuap

dziennik ustaw

monitor polski

dziennik urzedowy